NEYZEN TEVFIK (1879-1953)
Sanma oglum bastigin yer Haciosman bayiridir !
Muvaffakiyet kolay degil,
Benzinsiz, zahmetsiz asagiyi bulmak yok !
Iste sanip ekme dari her gördügün bostana, Türk !
Olma artik her kenef kandiline pervane Türk !

(Kadinlarin askere alinma fikrine karsi yazdigi bir dörtlük)

 

Yükselir her sey elinde bu kadin milletinin;
Göz göre inkar edenler hep günah altindadir.
Fazladir bence kadindan asker almak dogrusu,
Onbesinde her kadin zaten silah altindadir.

Kim demis bizde bir demokrat idare yoktur,
Ne demek, olmasa elbet disaridan aliriz...
Sir edip karne usulüyle o gümrük malini
Kara borsaya verir, biz bize benzer kaliriz...
Kime sordumsa seni, dogru cevap vermediler;
Kimi hirsiz, kimi alcak, kimi deyyus! dediler...
Künyeni almak icin, partiye ettim telefon,
„Bizdeki kayda göre, simdi o mebus!“ dediler!
Kainati doguran kahbe bilir ic yüzünü,
Önü zulmet, sonu zulmet sikeyim gündüzünü !
Bir hazakat zedeyim midemi tip tepti benim,
Kirk katir tepse yikilmazdi su aciz bedenim.
Kapladi her yanimi sanci, elem, agri, bere,
Bir mezar oldu cihan, sanki etibba hasere.

Hastahane sanarak yok yere girdim ciktim,
Ibret aldim onlardan ve canimdan biktim.

Avni‘min himmeti erdi diye imdadimiza,
Hatime cekti bir el nale vü feryadimiza.

Kalmamistir gibi aciz bedenimde bir sey,
Yasasin sine-i millette Hasan Vasif Bey!

Su‘i tedbirimle öyle bozuldu isim,
Agzima sicti felek, hem sikti gecmisim.

DEGIL MI?


Ulu Tanrim, akil ermez sirrina,
Binbir ismi hakda pinhan edersin.
Icirirsin sabrin peymanesini,
Hikmetini sonra ayan edersin.

Gizlenirsin bir nüvenin icinde,
Ademin de seytanin da cinin de,
Her milletin ayri ayri dininde
Sirke, küfre, raybi bürhan edersin.
Ask olursun, gönlümüzü yakarsin,
Leyla olur karsimiza cikarsin,
Rakiyb olur canimizi sikarsin,
Vuslatini bize hicran edersin.

Bozuktur düzenin, olmazsin akort
Tavsana kac dersin, taziya aport,
Haham, papaz, hoca ettikce zart zurt,
Alay eder, güler isyan edersin.
Sen indirdin yere su dört kitabi,
Ayri ayri herbirinin hisabi,
Herbir dinin sensin putu, mihrabi
Yalanina kendin iman edersin.

Zerdüst olmus görünmüssün ateste,
Brahmen'in Visno'susun güneste,
Bir parlayis parladin ki Kureys'te
Mahbubunu zatina san edersin.
Hem goncasin, hem bülbülsün, hem diken,
Hem canansin, hem de cileyi ceken,
Hikmetine defineler acikken
Seyyah, dervis olur selman edersin.

Yok olmadan var olmanin yolu yok,
Kendin gibi seni arayan pek cok,
Hic sasirmaz kaderden attigin ok,
Sevdigini aska nisan edersin.
Ciftci olur, öküzünü haylarsin,
Aga olur, hizmetkari paylarsin,
Yersin, göksün, yillar, günler, aylarsin,
Asirlari toplar bir an edersin.

Görünürsün her velide, delide,
Mustafa'da Avram'da Pandeli'de,
Bir maymuncuk gibi herbir kilide
Hem uyarsin hem de bühtan edersin.
Nesve olur, gizlenirsin sarabda,
Helal, haram yazilirsin kitapda,
Sevdalarla su inleyen rebabda,
Sensin, asiklari nalan edersin.

Zincir olur mecnunlari baglarsin,
Görür, acir, karsisinda aglarsin,
Irmak olur dere tepe caglarsin,
Tufan olur, dehri viran edersin.
Bir ot idin, kamis oldun, ney oldun,
Feryadina karsilik hey hey oldun,
Su, kök, filiz, asma, üzüm, mey oldun,
Her katrani bana umman edersin.

Ciban olur, enselerde cikarsin,
Yanar canin yine kendin sikarsin.
Kendin yapar, kendin yakar yikarsin,
Sigortadan ne kar, ziyan edersin?


...(siirin tümü 26 kitadir)

(1921)

Gözünü ac daha meydan var iken,
Dizginin canbaz elinde Neyzen!
Girmedim ya kapisindan baktim,
Cenneti at pazari sandim ben.
Secimin sonu gelmez, yasamaktan maksad,
Vartasiz köprüyü bir zar ile gecmektir,
Reyini verdigi sahsin soyunu bilmezse,
Kendisi kendisinin düsmanini secmektir.
Melamet mülkünün meczubuyum ben,
Esek bir milletin mensubuyum ben,
Kapildim her nasilsa ehl-i aska,
Sikildim her herife baska baska

Deli gönül, neyi özler durursun?
Acinacak dostun, cananin mi var?
Dünya yansa yorganim yok icinde,
Harap olmus evin, dükkanin mi var?
Sana giren cikan nedir be dürzü?
Be Allahin numunelik öküzü
Ben mi yuttum on dört bin okka düzü,
Bekri Mustafa‘dan fermanin mi var?
Ne uymazsin zamaneye be domuz?
Kirk senedir sikine verdin omuz.
Nazir olmus desem sana istakoz,
Reddedecek kilic, kalkanin mi var?
Cünkü neden? Dalyanin yok, agin yok,
Bir tek hamsi kizartacak yagin yok.
Ocagin yok, dalin yok, bugdayin yok,
Yoksa Gökalp gibi Turan‘in mi var?
Cal nayini, ferahnakte ver karar,
Sikin nazir tasaklarin müstesar.
Kumda oyna cöp batmasin asikar
Düsünecek senin zamanin mi var?

muhsin@omurca.de